CON ẾCH DU HÀNH

Ngày xửa ngày xưa có một con ếch ộp sống ở trên thế gian. Nó ngồi trong đầm, bắt muỗi mòng, mùa đông kêu ồm ộp cùng với lũ bạn.  Và nó có thể sống yên ổn cả thế kỷ nếu như không bị một con cò ăn thịt. Nhưng rồi xảy ra một sự cố.

Một lần nó ngồi trên khúc rễ cây nhô lên khỏi mặt nước và thưởng thức cơn mưa nhỏ ấm áp.

“Ôi chao, hôm nay thời tiết ẩm ướt tuyệt vời làm sao! – nó nghĩ – Được sống trên đời thật sung sướng làm sao!”

Cơn mưa rắc nước xuống tấm lưng bóng nhẫy sặc sỡ của nó, những giọt mưa chảy xuống bụng và chân nó, và điều này thật dễ chịu kinh khủng, dễ chịu đến nỗi nó suýt nữa kêu lên ồm ộp, nhưng may quá nhớ ra, rằng đã sang mùa thu, mà mùa thu thì ếch không ộp oạp, chỉ vào mùa xuân thôi, và nếu ồm ộp thì nó có thể hạ thấp phẩm giá ếch của nó. Bởi vậy nó im lặng và tiếp tục khoan khoái hưởng thụ.

Bỗng nhiên một âm thanh rin rít, rời rạc vang lên trong không khí. Có giống vịt như thế: khi chúng bay, cánh của chúng đập trong không khí nghe như đang hát, hay nói đúng hơn là như đang huýt gió. Phu-phu-phu-phu – vang lên trong không gian khi một đàn vịt như thế bay qua phía trên cao, mà chẳng trông thấy chúng đâu vì chúng bay cao quá. Lần này thì lũ vịt vẽ thành nửa vòng tròn rất rộng, hạ cánh và đậu xuống chính cái đầm nơi con ếch sinh sống.

-          Cạc, cạc! – một con vịt nói – Còn phải bay xa lắm, phải kiếm ăn một chút.

Con ếch tức thì ẩn trốn. Mặc dù nó biết lũ vịt sẽ không ăn một con ếch ộp to béo như nó, nhưng vẫn đề phòng bất trắc, nó rúc xuống dưới cái rễ cây. Tuy nhiên, nghĩ lại, nó quyết định ló cái đầu với đôi mắt lồi lên khỏi mặt nước: nó rất muốn biết lũ vịt bay đi đâu.

-          Cạc, cạc! – một con vịt khác nói – trời đã lạnh rồi! Nhanh nhanh bay về miền nam thôi! Nhanh nhanh về miền nam thôi!

Và cả lũ vịt ồn ào cạc cạc tỏ ý đồng tình.

-          Các bà vịt ơi! – con ếch mạnh dạn cất lời – miền nam nơi các bà bay tới là gì vậy? Xin thứ lỗi vì tôi đã làm phiền.

Lũ vịt quây quanh con ếch. Ban đầu chúng khao khát ăn nó, nhưng rồi con nào cũng nghĩ con ếch to quá không thể nuốt qua cổ được. Chúng bắt đầu kêu lên, cánh đập phành phạch:

-          Ở miền nam thích lắm! Ở đó bây giờ ấm áp! Ở đó có những cái đầm ấm áp tuyệt vời! Sâu bọ ở đó nhiều làm sao! Ở miền nam thích lắm!

Chúng kêu to đến độ con ếch điếc cả tai. Khó khăn lắm nó mới làm chúng im lặng và yêu cầu một con vịt mà nó nghĩ có lẽ béo nhất và thông minh nhất trong lũ vịt giải thích cho nó miền nam là gì. Khi con vịt kể về miền nam, con ếch trở nên hào hứng, nhưng cuối cùng vẫn hỏi, bởi nó vốn rất thận trọng:

-          Ở đó có nhiều mòng và muỗi không?

-          Ôi, cả đống! – con vịt trả lời.

-          Ộp! – con ếch nói và lập tức nhìn quanh xem có cô bạn ếch nào ở đó có thể phê phán nó vì đã ộp oạp vào mùa thu không. Nó đã không thể kìm được tiếng ộp, dẫu chỉ một lần.

-          Hãy cho tôi theo cùng với!

-          Bạn làm tôi ngạc nhiên đấy! – con vịt kêu lên – Làm sao chúng tôi cho bạn theo được? Bạn làm gì có cánh.

-          Thế khi nào các bà đi?

-          Sắp rồi, sắp rồi! – cả lũ vịt đồng thanh – Cạc, cạc, cạc, cạc! Ở đây lạnh lắm! Về miền nam thôi! Về miền nam thôi!

-          Làm ơn cho tôi suy nghĩ năm phút thôi, - con ếch nói – tôi quay lại ngay đây, có lẽ tôi sẽ nghĩ ra cái gì đó hay ho.

Và nó từ khúc rễ cây nơi mới trèo lên lần nữa, nhảy bộp xuống nước, hụp xuống bùn và rúc cả mình vào trong đó để những kẻ bên ngoài không cản trở nó suy nghĩ. Năm phút trôi qua, lũ vịt đã sửa soạn bay, thì bỗng từ dưới nước, gần khúc cây nơi con ếch đã ngồi, nhô lên cái mõm của nó, với một vẻ bừng sáng mà chỉ có một con ếch mới thể hiện được.

- Tôi nghĩ ra rồi! Tìm ra rồi! – nó nói – Hai bạn vịt hãy ngậm hai đầu một cành cây trong mỏ, còn tôi sẽ bám vào giữa cành cây đó. Các bạn sẽ bay, còn tôi thì đi! Chỉ cần các các bạn không cạc cạc, còn tôi thì không ộp ộp, thì mọi chuyện sẽ tuyệt vời!

Mặc dù phải im lặng và mang theo con ếch dẫu rất nhẹ bay hàng ngàn dặm chẳng phải là vui thú gì, nhưng sự thông minh của con ếch đã làm lũ vịt phấn chấn, đến nỗi chúng đồng lòng chịu mang nó theo. Chúng quyết định cứ hai tiếng lại đổi phiên một lần, và bởi số con vịt, như trong câu đố, rất đông, gấp hai lần, rồi lại hai lần nữa, rồi lại thêm một nửa, rồi lại thêm phần tư, trong khi con ếch chỉ có một, nghĩa là mỗi con không phải mang con ếch bao nhiêu. Chúng tìm thấy một nhánh cây chắc chắn, hai con vịt lấy mỏ ngậm hai đầu, con ếch ngậm vào khúc giữa, và cả đàn bay lên không trung. Con ếch hết hồn vì độ cao nó được nhấc lên, ngoài ra, lũ vịt bay không đều và co kéo nhánh cây. Con ếch tội nghiệp đong đưa trong không gian như chú hề bằng giấy, ráng hết sức nghiến chặt hàm để không bị tuột ra và rơi xuống đất. Tuy nhiên, nó nhanh chóng quen với tình trạng của mình và thậm chí bắt đầu ngó nghiêng ngắm nghía. Lướt nhanh bên dưới nó là những cánh đồng, thảo nguyên, những dòng sông và những dãy núi. Rất khó ngắm chúng bởi đang bị treo trên nhánh cây, nó chỉ có thể nhìn ra sau và lên phía trên một chút, nhưng dù sao vẫn thấy được một ít và cảm thấy rất sung sướng, tự hào.

“Mình đã nghĩ ra cách hay như thế đấy” – nó nghĩ về bản thân.

Còn lũ vịt bay theo sau cặp vịt đang mang con ếch, kêu ầm ĩ khen ngợi nó.

-          Con ếch của chúng ta có cái đầu thông minh đến ngạc nhiên – chúng nói – thậm chí giữa loài vịt chúng ta cũng hiếm có ai được như thế.

Con ếch cố gắng kiềm chế không cảm ơn lũ vịt, bởi nhớ rằng nếu mở miệng thì nó sẽ bị rơi từ trên độ cao khủng khiếp. Nó nghiến hàm chặt hơn và quyết chịu đựng. Nó cứ đung đưa như thế suốt cả ngày. Những con vịt mang nó đổi ca trong lúc bay, khéo léo đớp lấy nhánh cây. Việc này rất sợ, không chỉ một lần con ếch suýt kêu ồm ộp vì kinh hãi, nhưng rất cần phải giữ được tinh thần, mà nó thì giữ được.

Chiều tối, cả đàn dừng lại trên một cái đầm nào đó, lúc bình minh lên, bầy vịt cùng con ếch lại lên đường, nhưng lần này vị khách du hành để có thể nhìn ngắm dễ hơn những thứ trên đường đi đã ngậm vào nhánh cây với tư thế lưng và đầu ở phía trước, còn bụng ở sau. Bầy vịt bay trên những cánh đồng đã gặt, trên những khu rừng lá đã chuyển vàng, trên những ngôi làng đầy lúa mì chất thành đống, vọng tới từ đó tiếng người trò chuyện và tiếng đập lúa. Mọi người nhìn lên đàn vịt và nhận thấy có gì là lạ trên đó bèn lấy tay chỉ trỏ. Con ếch hết sức mong muốn được bay gần xuống đất để cho họ trông thấy nó và nghe được xem họ nói gì về nó. Lần nghỉ tiếp theo, nó bảo:

-          Ta có thể bay không cao quá như vậy được không? Độ cao làm tôi bị chóng mặt, tôi sợ sẽ ngã xuống nếu bỗng nhiên bị khó chịu.

Những con vịt tốt bụng hứa sẽ bay thấp hơn. Ngày hôm sau, chúng bay thấp đến nỗi có thể nghe thấy những tiếng nói:

-          Trông kìa, trông kìa! – bọn trẻ con ở một làng kêu lên – lũ vịt mang theo con ếch!

Con ếch nghe thấy, tim nó nhảy lên vì sung sướng.

-          Trông kìa, trông kìa! – những người lớn ở một làng khác kêu lên – thật kỳ diệu làm sao!

“Không biết họ có biết đây là do mình nghĩ ra, chứ không phải do lũ vịt không nhỉ? - ếch ộp nghĩ.

-          Trông kìa, trông kìa! – người ta kêu lên ở làng thứ ba – Kỳ diệu làm sao! Ai mà nghĩ ra cái trò khôn ngoan thế thỉ?

Con ếch không kiềm chế được nữa, quên cả cẩn trọng, ra sức hét vang:

-          Đó là tôi! Là tôi!

Cùng với tiếng kêu đó, nó bay lộn tùng phèo xuống đất. Bầy vịt kêu toáng lên, một con định vừa bay vừa tóm lấy người bạn đồng hành tội nghiệp, nhưng bị trượt mất. Con ếch tung cả bốn cẳng lao nhanh xuống đất, nhưng bởi đàn vịt bay nhanh quá nên nó không rơi xuống vị trí bên dưới chỗ nó mở mồm kêu là một con đường đất cứng, mà ở xa hơn rất nhiều, và điều đó thật là may cho nó, vì nó đã rơi tõm xuống một cái hồ bẩn thỉu ở bìa làng.

Con ếch nhanh chóng nhô lên khỏi mặt nước và lập tức lại nóng nảy hét to hết sức :

-          Đó là tôi ! Là tôi nghĩ ra đó !

Nhưng xung quanh nó chẳng có ai cả. Lũ ếch địa phương sợ hãi bởi bị xáo động bất ngờ trốn cả xuống nước. Khi bắt đầu nhô lên lại, chúng nhìn kẻ mới tới đầy ngạc nhiên.

Và con ếch kể cho chúng câu chuyện kỳ diệu, rằng nó đã suy nghĩ cả đời và cuối cùng phát minh ra một phương thức du hành mới rất đặc biệt bằng vịt, rằng nó có những con vịt của riêng mình, chúng đưa nó đi bất cứ nơi đâu nó thích, rằng nó đã ở miền nam, nơi rất tuyệt vời, nơi có những cái đầm ấm áp và có rất nhiều muỗi mòng và đủ các loại côn trùng ngon lành khác.

-          Tôi ghé thăm xem các bạn sống ra sao, - nó nói – Tôi sẽ ở đây với các bạn đến mùa xuân, cho tới khi lũ vịt của tôi, lũ vịt mà tôi đã thả đi, quay trở lại.

Nhưng lũ vịt không bao giờ trở lại. Chúng tưởng rằng con ếch ộp đã chết tan nát khi rơi xuống đất, và rất thương xót nó.

V.M.Garshin

Phương Phương dịch. Trong sách : Bông hoa đỏ, Tập truyện ngắn của V.M.Garshin, NXB Hội nhà văn, 2011